Uitvoeringsverordening (EU) 2018/506 van de Commissie van 26 maart 2018 tot inschrijving van een naam in het register van gegarandeerde traditionele specialiteiten „Pražská šunka” (GTS)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen1, en met name artikel 15, lid 1, en artikel 52, lid 3, onder b),
(1) Overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder b), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 is de aanvraag van Tsjechië tot registratie van de namen „Пражка шунка” (BG), „Jamón de Praga” (ES), „Pražská šunka” (CS), „Prag Skinke” (DA), „Prager Schinken” (DE), „Praha sink” (ET), „Χοιρομέρι Πράγας” (EL), „Prague Ham” (EN), „Jambon de Prague” (FR), „Praška šunka” (HR), „Prāgas šķiņķis” (LV), „Prahos kumpis” (LT), „Prágai minőségi sonka” (HU), „Perżut ta” Praga” (MT), „Praagse Ham” (NL), „Szynka Praska” (PL), „Fiambre de Praga” (PT), „Jambon de Praga” (RO), „Pražská šunka” (SK), „Praška šunka” (SL), „Prahalainen kinkku” (FI), „Pragskinka” (SV) als gegarandeerde traditionele specialiteit (GTS) bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie2. Met de naam „Pražská šunka” wordt een hamproduct aangeduid dat voorkomt in drie varianten: niet-ontbeende „Pražská šunka”, ontbeende „Pražská šunka” en ingeblikte „Pražská šunka”.
(2) Al in 2012 werd een aanvraag tot registratie van de naam „Pražská šunka” en taalkundige varianten daarvan bekendgemaakt3. Daartegen werd bezwaar aangetekend door Oostenrijk, Italië, Duitsland en Slowakije. Tsjechië bereikte met alle indieners van een bezwaar overeenstemming, behalve met Slowakije. De Commissie ging vervolgens over tot een nieuwe bekendmaking van het productdossier, dat grondig werd gewijzigd om ten dele rekening te houden met de argumenten en opmerkingen van Slowakije.
(3) De Commissie heeft aankondigingen van bezwaar ontvangen van Slowakije (op 18 juli 2016), van Servië (op 16 augustus 2016) en van Oostenrijk (op 17 augustus 2016).
(4) Op 14 september 2016 heeft de Commissie een met redenen omkleed bezwaarschrift ontvangen van Slowakije, op 12 oktober 2016 van Servië en op 19 oktober 2016 van Oostenrijk.
(5) Het door Oostenrijk ingediende bezwaar kon niet worden gehandhaafd. Overeenkomstig artikel 51, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1151/2012 onderzoekt de Commissie slechts de ontvankelijkheid van met redenen omklede bezwaarschriften die zijn ingediend binnen twee maanden na de ontvangst van de overeenkomstige aankondiging van bezwaar, wat voor het bezwaarschrift van Oostenrijk niet het geval was.
(6) De Commissie heeft de met redenen omklede bezwaarschriften van Servië en Slowakije onderzocht en ontvankelijk bevonden, waarna zij overeenkomstig artikel 51, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1151/2012 Tsjechië en Slowakije (bij brief van 8 november 2016) en Tsjechië en Servië (bij brief van 2 december 2016) heeft verzocht op gepaste wijze overleg te plegen teneinde overeenstemming te bereiken.
(7) Tsjechië en Servië hebben overeenstemming bereikt. Zij zijn overeengekomen dat de naam ook in het Servisch moet worden beschermd, zowel in cyrillisch als in Latijns schrift, d.w.z. „Praška šunka”/„Прашка шунка” (RS), en dat Servië een overgangsperiode van drie jaar moet worden toegekend waarin het de beschermde naam mag gebruiken voor producten die niet in overeenstemming zijn met het productdossier van Pražská Šunka.
(8) De Commissie is van mening dat die overeenkomst inhoudelijk niet strijdig is met Verordening (EU) nr. 1151/2012 noch met het EU-recht. Artikel 15, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1151/2012, op grond waarvan de Commissie een overgangsperiode van drie jaar of meer kan toekennen voor het gebruik van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen in strijd met artikel 13, lid 1, van die verordening, kan naar analogie ook worden toegepast op gegarandeerde traditionele specialiteiten4. Gelet echter op het feit dat de onderhavige verordening alleen van toepassing is op het grondgebied van de EU, kan die overgangsperiode slechts betrekking hebben op producten die vanuit Servië in de EU worden ingevoerd en die in de EU op de markt worden gebracht met de beschermde naam, terwijl zij niet in overeenstemming zijn met het productdossier. Die producten mogen in de EU evenwel niet met de aanduiding „gegarandeerde traditionele specialiteit”, de afkorting „GTS” of het desbetreffende EU-logo op de markt worden gebracht. Naar aanleiding van de toevoeging van de Servische versie aan de geregistreerde namen moet de geconsolideerde versie van het productdossier ter informatie worden bekendgemaakt.
(9) Tsjechië en Slowakije hebben daarentegen niet binnen de vastgestelde termijn overeenstemming bereikt. Daarom moet de Commissie een besluit over de registratie nemen in overeenstemming met de in artikel 52, lid 3, onder b), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 bedoelde procedure en daarbij rekening houden met de resultaten van het overleg.
(10) De voornaamste argumenten die Slowakije heeft aangevoerd in zijn met redenen omklede bezwaarschrift en tijdens het overleg met Tsjechië, zijn hieronder samengevat.
(11) Als eerste argument voor zijn bezwaar haalt Slowakije aan dat de registratie van de naam onverenigbaar zou zijn met de bepalingen van Verordening (EU) nr. 1151/2012. Volgens Slowakije is de in het productdossier opgenomen productiemethode voor ontbeende „Pražská šunka” niet „traditioneel” omdat die methode pas sinds 1993 (na de opsplitsing van Tsjecho-Slowakije in Tsjechië en Slowakije) en dus nog geen dertig jaar wordt toegepast. Vóór 1993 werd „Pražská šunka” geproduceerd volgens de Tsjecho-Slowaakse staatsnormen (ČSN), waarin gemeenschappelijke regels waren vastgelegd voor de productie, de toelevering, de verpakking, het vervoer, de opslag en de controles van vleesproducten. Op grond van die normen, die golden voor het hele grondgebied van Tsjecho-Slowakije, was de in het productdossier opgenomen productiemethode voor ontbeende „Pražská šunka” (GTS) niet toegestaan. Overeenkomstig artikel 18 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 komt een naam in aanmerking voor registratie als GTS indien het overeenkomstige product is geproduceerd in overeenstemming met een traditioneel gebruik of is vervaardigd uit de traditioneel gebruikte grondstoffen of ingrediënten, waarbij „traditioneel” volgens de definitie in artikel 3, lid 3, van die verordening verwijst naar een aantoonbaar gebruik van ten minste dertig jaar. In het licht van het bovenstaande kan de productiemethode voor ontbeende „Pražská šunka” (GTS) niet overeenstemmen met een traditioneel gebruik in de zin van artikel 18 van Verordening (EU) nr. 1151/2012.
(12) Volgens Slowakije is evenmin voldaan aan het vereiste inzake de „specificiteit” als gedefinieerd in artikel 3, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1151/2012.
(13) Als tweede argument voert Slowakije aan dat de naam „Pražská šunka” moet worden beschouwd als een soortnaam, d.w.z. de gebruikelijke naam van het product in de EU is geworden. Dat blijkt uit het aantal bezwaren dat tegen de registratie van de naam is aangetekend: het feit dat in veel landen dezelfde naam wordt gebruikt voor hetzelfde of voor een soortgelijk product, zou aantonen dat het gaat om een soortnaam.
(14) Als derde argument voor zijn bezwaar stelt Slowakije dat de voor registratie voorgestelde naam in Slowakije op rechtmatige, erkende en economisch significante wijze wordt gebruikt voor soortgelijke landbouwproducten of levensmiddelen. „Pražská šunka” wordt in Slowakije verkocht en staat er bekend als een gekookt product met een polyamide omhulsel. De in het voorstel omschreven ontbeende „Pražská šunka” is de Slowaakse consumenten onbekend. Volgens informatie van individuele producenten in Slowakije wordt momenteel jaarlijks 1.208 ton „Pražská šunka” geproduceerd. Aanpassingen van het product of wijzigingen van de naam ervan zouden voor de Slowaakse producenten een aanzienlijk inkomensverlies meebrengen, vooral omdat die gepaard zouden gaan met een forse prijsstijging van tussen 45 % en 92 %, afhankelijk van de soort en de kwaliteitsklasse. Het productdossier van de GTS „Pražská šunka” schrijft immers voor alle drie de varianten een zuiver spiereiwitgehalte van minstens 16 gewichtspercenten voor, terwijl dat in Slowakije minder mag zijn. Op grond van de Slowaakse wetgeving mag „Pražská šunka” op de markt worden gebracht in drie verschillende categorieën, die zijn gedefinieerd aan de hand van het zuiver spiereiwitgehalte in gewichtspercenten: speciale ham (16 %), geselecteerde ham (13 %) en gewone ham (10 %). Geselecteerde en gewone ham zouden dus niet langer met de geregistreerde naam in Slowakije op de markt kunnen worden gebracht. Voor de berekening van het inkomensverlies moet, naast de prijsstijging, ook rekening worden gehouden met de aankoop van vormen voor het vervaardigen van ontbeende „Pražská šunka”, aangezien voor de productie van „Pražská šunka” in Slowakije geen gebruik wordt gemaakt van dergelijke vormen maar van polyamide omhulsels. De aankoopkosten zouden 70 EUR per stuk ham van ongeveer 5 kg bedragen of 14.000 EUR voor de productie van 1 ton eindproduct. Evenzo zou het gebruik van folie om „Pražská šunka” in de voorgeschreven vorm te brengen hogere kosten meebrengen dan het gebruik van polyamide omhulsels; die extra kosten zouden voor de aankoop van folie en voor het manuele werk oplopen tot minstens 50 EUR/ton eindproduct.
(15) Voorts hebben drie Slowaakse producenten een merkrecht op „Pražská šunka” en zou het gebruik daarvan in gevaar komen.
(16) Slowakije stelt verder voor dat, indien de Commissie in weerwil van de aangehaalde argumenten zou besluiten om de naam te registreren, rekening wordt gehouden met artikel 18, lid 3, van Verordening (EU) nr. 1151/2012 door te bepalen dat de naam „Pražská šunka” vergezeld moet gaan van de claim „vervaardigd volgens de traditie van Tsjechië”. Bij wijze van alternatief zou die naam ook kunnen worden gewijzigd in „traditionele Pražská šunka”.
(17) De Commissie heeft de argumenten van het met redenen omklede bezwaarschrift van Slowakije beoordeeld in het licht van de bepalingen van Verordening (EU) nr. 1151/2012, waarbij zij rekening heeft gehouden met de resultaten van het overleg tussen de aanvrager en de indieners van een bezwaar, en heeft geconcludeerd dat de naam „Pražská šunka” moet worden geregistreerd.
(18) Met betrekking tot het eerste argument voor het bezwaar heeft Tsjechië toegelicht dat „Pražská šunka” ook vóór 1993 niet onder de Tsjecho-Slowaakse staatsnormen (ČSN) viel. In het gedeelte van Tsjecho-Slowakije dat overeenstemt met het huidige Tsjechië werd „Pražská šunka” geproduceerd volgens de „technisch-economische norm” die was vastgesteld door de Tsjechische afdeling van de „Masný průmysl” (vleesindustrie). In de late jaren zeventig werden in verschillende Tsjecho-Slowaakse fabrieken op het grondgebied van het huidige Tsjechië halfconserven van (gepasteuriseerde) ontbeende Pražská šunka geproduceerd waarbij in wezen werd voldaan aan de elementen in het productdossier voor ontbeende „Pražská šunka” (GTS): pasteurisatie, het gebruik van ovale vormen, het roken en het gebruik van een decoratieve laag varkensvet of varkensvet en zwoerd.
(19) Daarbij komt dat hetzelfde product, halfconserven van ontbeende „Pražská šunka”, gedurende tientallen jaren in andere landen, zoals Oostenrijk en Duitsland, is geproduceerd. In het licht van het bovenstaande moet worden geconcludeerd dat ontbeende „Pražská šunka” en de bijbehorende productiemethode in overeenstemming zijn met traditionele gebruiken die al meer dan dertig jaar bestaan.
(20) De specificiteit van een product is geen vereiste om de naam ervan te registreren als GTS. In artikel 19, lid 1, onder b), wordt naar de „specificiteit” verwezen als een onderdeel van de beschrijving. De specificiteit van het product is voor alle drie de varianten in het productdossier voldoende beschreven.
(21) Wat het tweede argument voor het bezwaar betreft, is er geen aanleiding om te concluderen dat de naam een soortnaam is geworden. Slowakije heeft geen argumenten gegeven die een dergelijke conclusie rechtvaardigen. Het loutere feit dat het product in verschillende landen in Europa wordt geproduceerd, volstaat op zich niet om te concluderen dat de naam een soortnaam is geworden. In elk geval is het feit dat een naam een soortnaam is geworden, op zich geen reden om bezwaar aan te tekenen tegen een GTS. Zolang wordt voldaan aan de voorwaarden van het productdossier, kan een GTS waar dan ook rechtmatig worden geproduceerd.
(22) Als derde argument voor zijn bezwaar betoogt Slowakije dat de naam op rechtmatige, erkende en economisch significante wijze wordt gebruikt voor soortgelijke landbouwproducten of levensmiddelen in Slowakije. De Commissie erkent deze omstandigheden. In de eerste plaats is de Commissie evenwel van mening dat de reden waarom het in Slowakije geproduceerde product mogelijk niet door het productdossier van „Pražská šunka” (GTS) wordt bestreken, in wezen te maken heeft met het feit dat Slowakije na de onafhankelijkheid van Tsjechië en Slowakije — d.w.z. na 1 januari 1993 — wijzigingen heeft aangebracht aan het recept en de aanbiedingsvorm van het product. Volgens de Slowaakse autoriteiten werd het decreet tot vaststelling van de drie categorieën ham, namelijk 1) speciale ham, 2) geselecteerde ham en 3) gewone ham (met een zuiver spiereiwitgehalte van respectievelijk minstens 16, 13 en 10 gewichtspercenten), door de Slowaakse ministeries van Landbouw en van Gezondheid aangenomen op 18 augustus 2005. Daarvóór moest het zuiver spiereiwitgehalte minstens 18 gewichtspercenten bedragen. 100 % van de in Slowakije geproduceerde „Pražská šunka” met een zuiver spiereiwitgehalte van minstens 18 gewichtspercenten had onder de GTS „Pražská šunka” (GTS) kunnen vallen. De Slowaakse autoriteiten hebben ook meegedeeld dat tegelijkertijd de aanbiedingsvorm van het product werd gewijzigd: het gebruik van vormen en de hittebehandeling werden achterwege gelaten en er werden voortaan polyamide omhulsels gebruikt. Hoewel Slowakije aangeeft dat de productie van „Pražská šunka” na de onafhankelijkheid ook in Tsjechië is geëvolueerd, blijkt duidelijk dat de productiemethode met name in Slowakije essentieel en ingrijpend is gewijzigd. In de tweede plaats heeft Tsjechië de eisen van het productdossier, in vergelijking met het in 2010 bekendgemaakte oorspronkelijke productdossier, aanzienlijk versoepeld zodat er zo veel mogelijk productiemethoden onder vallen en er een wijdverbreide en gedeelde GTS wordt geregistreerd. Gedurende de twee bezwaarprocedures hebben alle indieners van een ontvankelijk bezwaar overeenstemming bereikt met Tsjechië, behalve Slowakije. In de derde plaats lijkt bij de berekening van de kosten om de productiewijze aan te passen aan de specificaties van de GTS „Pražská šunka” geen rekening te zijn gehouden met het feit dat de metalen vormen gedurende een lange tijd kunnen worden hergebruikt. In de vierde plaats is het gebruik van vormen niet verplicht, omdat er alternatieven beschikbaar zijn. Er mag worden gebruikgemaakt van plastic folie. Daarnaast lijkt 50 EUR/ton eindproduct voor de aankoop van folie en voor het manuele werk geen disproportionele kostprijs.
(23) Overeenkomstig artikel 43 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 en naar analogie met de bepalingen die gelden voor beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen moet er, niettegenstaande de registratie van de naam, vanuit worden gegaan dat het gebruik of de vernieuwing is toegestaan van merken waarvoor een aanvraag is ingediend, die zijn gedeponeerd of die zijn ingeschreven, of die, mits de desbetreffende wetgeving in die mogelijkheid voorziet, rechten hebben verworven door gebruik, te goeder trouw op het grondgebied van de Unie, vóór de datum waarop de registratieaanvraag bij de Commissie is ingediend. Merken waarvoor een aanvraag is ingediend, die zijn gedeponeerd of die zijn ingeschreven, of die, mits de Slowaakse of de Uniewetgeving in die mogelijkheid voorziet, rechten hebben verworven door gebruik, te goeder trouw, vóór de datum waarop de aanvraag tot bescherming van de naam „Pražská šunka” als GTS bij de Commissie is ingediend, ondervinden geen nadeel van die registratie.
(24) De door Slowakije aangevoerde argumenten met betrekking tot het rechtmatige, erkende en economisch significante gebruik van de naam, ook in merken, op het grondgebied van Slowakije, volstaan in het licht van het bovenstaande niet om de registratieaanvraag van Tsjechië te weigeren. Wat de overige voorstellen van Slowakije betreft, acht de Commissie, gelet op het bovenstaande, het niet nodig te bepalen dat de geregistreerde naam „Pražská šunka” (GTS) vergezeld moet gaan van de claim „vervaardigd volgens de traditie van Tsjechië” zodat Slowaakse „Pražská šunka” die voortkomt uit een Slowaakse traditie en niet in overeenstemming is met het productdossier van de GTS „Pražská šunka”, in Slowakije op de markt kan worden gebracht. Slowakije heeft namelijk niet aangetoond dat er een afwijkende „Slowaakse traditie” bestaat voor de productie van het product met de naam „Pražská šunka”. Bovendien zal het op de geregistreerde naam betrekking hebbende productdossier naar aanleiding van de twee bezwaarprocedures niet langer verwijzen naar een specifieke „Tsjechische traditie”, maar voornamelijk naar een gedeelde traditie in verschillende EU-lidstaten en derde landen.
(25) Als het voorstel om de naam te wijzigen in „traditionele Pražská šunka” zou worden gevolgd, zou de procedure helemaal opnieuw in gang moeten worden gezet, wat onevenredig is in het licht van de gerechtvaardigde verwachtingen.
(26) In elk geval moet de bescherming van gegarandeerde traditionele specialiteiten worden gedifferentieerd naargelang van de belangen van producenten en marktdeelnemers die de betrokken namen tot dan toe rechtmatig hebben gebruikt. Op grond van artikel 15, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1151/2012, dat naar analogie ook van toepassing is op gegarandeerde traditionele specialiteiten, moet de mogelijkheid worden geboden om, met het oog op een geleidelijke aanpassing aan het productdossier, gedurende een overgangsperiode van vijf jaar de naam „Pražská šunka” te gebruiken zonder aan het productdossier te voldoen, alsmede om na die periode van vijf jaar de producten die niet aan het productdossier voldoen, op de markt te brengen tot de voorraden ervan zijn uitgeput. Die producten mogen evenwel niet met de aanduiding „gegarandeerde traditionele specialiteit”, de afkorting „GTS” of het EU-logo op de markt worden gebracht.
(27) Gezien het bovenstaande moeten de namen „Пражка шунка” (BG), „Jamón de Praga” (ES), „Pražská šunka” (CS/SK), „Prag Skinke” (DA), „Prager Schinken” (DE), „Praha sink” (ET), „Χοιρομέρι Πράγας” (EL), „Prague Ham” (EN), „Jambon de Prague” (FR), „Praška šunka” (HR/SL/RS), „Prāgas šķiņķis” (LV), „Prahos kumpis” (LT), „Prágai minőségi sonka” (HU), „Perżut ta” Praga” (MT), „Praagse Ham” (NL), „Szynka Praska” (PL), „Fiambre de Praga” (PT), „Jambon de Praga” (RO), „Prahalainen kinkku” (FI), „Pragskinka” (SV), „Прашка шунка” (RS) worden ingeschreven in het „register van gegarandeerde traditionele specialiteiten”.
(28) De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité kwaliteitsbeleid inzake landbouwproducten,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1
Artikel 2
Artikel 3
Artikel 4
-
PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.
(terug) -
PB C 180 van 19.5.2016, blz. 5.
(terug) -
PB C 283 van 19.9.2012, blz. 11.
(terug) -
Uitvoeringsverordening (EU) 2016/304 van de Commissie van 2 maart 2016 tot inschrijving van een naam in het register van gegarandeerde traditionele specialiteiten (Heumilch/Haymilk/Latte fieno/Lait de foin/Leche de heno (GTS)) (PB L 58 van 4.3.2016, blz. 28).
(terug) -
Uitvoeringsverordening (EU) nr. 668/2014 van de Commissie van 13 juni 2014 houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen (PB L 179 van 19.6.2014, blz. 36).
(terug)